100-kilometrowa „fabryka bozonów” z CERN mniej obciąży środowisko niż inne akceleratory

14 września 2022, 10:26

Fizycy potrzebują coraz potężniejszych narzędzi, by prowadzić swoje badania. Dlatego przed 2 laty Rada CERN przyjęła plan dotyczący strategii rozwoju badań nad fizyką cząstek w Europie. Zakłada on m.in. wybudowanie 100 kilometrowego akceleratora Future Circular Collider (FCC). Fizycy z CERN – Patrick Janot i Alain Blondel – argumentują, że w związku z olbrzymim zapotrzebowaniem akceleratorów na prąd, pod uwagę należy brać również ślad węglowy tych urządzeń.



ITER – największy reaktor termojądrowy – ruszy później niż planowano

10 stycznia 2023, 05:52

Zaledwie kilka tygodni po tym, jak National Ignition Facility doniosło o przełomowym uzyskaniu w reakcji termojądrowej większej ilości energii niż wprowadzono jej do paliwa, największy projekt energii fuzyjnej – ITER – informuje o możliwym wieloletnim opóźnieniu. International Thermonuclear Experimental Reactor (ITER) to międzynarodowy projekt, w ramach którego na południu Francji powstaje największy z dotychczas zbudowanych reaktorów termojądrowych


Minojskie pałace orientowano na gwiazdy, by... ułatwić żeglugę po Morzu Śródziemnym?

3 marca 2023, 13:33

Główna oś minojskich pałaców była zorientowana według wschodu lub zachodu ważnych gwiazd, twierdzi Alessandro Berio z University of Wales Trinity St. David. Taka orientacja miała pomagać żeglarzom w nawigacji pomiędzy ważnymi centrami handlowymi na terenie Lewantu.


Kakadu białookie przyprawiają pożywienie i zmieniają jego teksturę

13 lutego 2025, 11:26

Jednym z aspektów ludzkiej kultury jest rozwinięta sztuka kulinarna. Wkładamy wiele wysiłku w przygotowanie i doprawienie żywności. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu zaobserwowali, że kakadu białookie manipulują pożywieniem, by nadać mu dodatkowy smak i teksturę.


Oliwia Raniszewska wśród 50 najlepszych uczniów na świecie. Rozwija z kolegami Skin Preventera

28 lipca 2023, 11:50

Oliwia Raniszewska ze Świecia znalazła się gronie 50 najlepszych uczniów na świecie. Świeżo upieczona maturzystka i przyszła studentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego trafiła do finału konkursu Global Student Prize. Jest on organizowany przez Varkey Foundation, a biorą w nim udział uczniowie i studenci, którzy angażują się w inicjatywy społeczne, badawcze oraz rozpoczynają karierę naukową.


Dlaczego kobiety żyją dłużej od mężczyzn? Odpowiedź wcale nie jest prosta

3 października 2025, 13:45

Kobiety żyją dłużej niż mężczyźni i taki wzorzec obowiązuje na całym świecie, we wszystkich epokach historycznych. Mimo, że w niektórych krajach różnica w długości życia między płciami uległa zmniejszeniu, to badania – opublikowane na łamach Science Advances – pokazują, że całkowicie ona nie zaniknie. Jest bowiem głęboko zakorzeniona w ewolucji.


Hipochondrycy szybciej umierają

14 grudnia 2023, 14:40

Hipochondria to dość często występujące (od 1 do 5 procent populacji) schorzenie, którego ofiara ciągle martwi się, że posiada co najmniej 1 postępującą chorobę fizyczną. Towarzyszy jej ciągłe przejmowanie się własnym stanem zdrowia, nadmierna czujność odnośnie wszelkich nieprawidłowości i katastroficzna wręcz interpretacja sygnałów płynących z organizmu. Chory wielokrotnie sprawdza swój stan zdrowia, upewnia się, że wszystko jest w porządku i stara się unikać sytuacji, które – w jego przekonaniu – narażają go na ryzyko


W cyklu menstruacyjnym zmianie ulega niemal 200 białek

20 kwietnia 2026, 14:27

Trudno o bardziej podstawowy cykl biologiczny niż cykl menstruacyjny. Jest on jednak stosunkowo słabo rozumiany pod kątem zmian molekularnych. Jego opisu podjęli się Iben Riishede ze Szpitala Uniwersyteckiego w Kopenhadze (Rigshospitalet), Stefan Stender i Jonas Ghouse z Uniwersytetu w Kopenhadze oraz inni naukowcy z ich uczelni i Szpitala Uniwersyteckiego w Aarhus. Dzięki nim dowiedzieliśmy się, że wraz z cyklem zmienia się nie tylko poziom hormonów, ale również niemal 200 protein.


Rzymsko-germańskie bóstwo ze Stuttgartu było częścią wielkiej kolumny Jowisza

2 maja 2024, 11:34

W Bad Cannstatt, najstarszej dzielnicy Stuttgartu, archeolodzy pracujący na terenie rozbudowy miejscowej szkoły, znaleźli niepozorny kamień, który okazał się silnie zwietrzałą rzeźbą przedstawiającą rzymsko-germańskie bóstwo. W latach 100–150 znajdował się tutaj fort rzymskiej kawalerii, po czym do roku ok. 260 rozwijało się intensywnie osadnictwo cywilne. Znaleziona właśnie rzeźba niewątpliwie ma związek z odkryciami dokonanymi ponad 100 lat temu.


Naukowcy zdecydują o losie Plutona

14 sierpnia 2006, 12:36

Pomiędzy 14 a 25 sierpnia w Pradze odbędzie się spotkanie 3000 astronomów i naukowców, którzy zdecydują, czy Pluton, odkryty w 1930 roku, mieści się w definicji planety. Decyzja będzie brzemienna w skutkach.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk